Deprem Testleri ve Deprem Tatbikatları

Ülkemiz Deprem fayları üzerinde olduğundan, Uzun vadeli kayıtlara göre, herhangi bir yılda yaklaşık 17 büyük deprem (5.0- 6,5 büyüklüğünde) ve bir büyük deprem (7,9 veya üzeri büyüklükte) meydana gelmesi beklenmektedir. Dünya genelinde kurulan sismograf istasyonlarının sayısındaki hızlı artış nedeniyle her yıl daha fazla deprem kaydedilmesine rağmen, bu rakam oldukça sabit kalmıştır.

Depremlerin altyapıya verdiği hasar, depremin konumuna, etkilenen zemin katmanlarının mekanik özelliklerine, yer altı su seviyesinin derinliğine ve depremin şiddetine ve süresine bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Örneğin, yumuşak zemin birikintileri yer yüzeyindeki sarsıntının artmasına neden olabilirken, gevşek granüler malzemelerin büzülme eğilimleri zemin sıvılaşmasına ve farklı oturmalara yol açabilir. Bu tür bir tepki, altyapıya verilen daha belirgin hasarın yanı sıra, elektrik ve su gibi yaşam hatlarını da etkileyebilir.

Zeminlerin depremle sarsıldığında nasıl davrandığını anlamak, mühendislerin gelecekteki altyapıların dayanıklılığını artırmasına olanak tanıyabilir. DETAM MÜHENDİSLİK olarak, bu yükleme koşullarını tahmin etmek ve depremlere karşı hassas bölgelerde temel ve yapısal tasarım çözümleri geliştirmek için gereken değerli bilgileri sağlamak üzere bir dizi cihaz geliştirdik.

DEPREM TESTİ İÇİN TEST STANDARTLARI

ASTM D-3999: Üç eksenli cihaz kullanılarak bir zeminin Young modülü ve histerik sönüm katsayısının belirlenmesi. Bu parametreler, deprem yüklemesi sırasında zemin birikintilerinin dinamik tepki analizlerinin yapılması için olmazsa olmazdır.

ASTM D-4015: Rezonans kolonu aracılığıyla bir zeminin kayma modülü ve sönümleme katsayısının belirlenmesi (küçük kayma gerilmesi aralığında çalışır – 1 x 10-6 ve üzeri). Bu parametreler, deprem yüklemesi sırasında zemin birikintilerinin dinamik tepki analizlerinin yapılması için olmazsa olmazdır.

ASTM D-5311: Üç eksenli cihaz kullanılarak bir zeminin drenajsız döngüsel dayanımının belirlenmesi. Bu parametre, bir zemin yatağının deprem yükünden kaynaklanan kayma gerilmelerine karşı koyma kabiliyetini değerlendirmek için kullanılır.

JGS 0541: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

JGS 0542: Üç eksenli cihaz kullanılarak bir zeminin Young modülü ve histerik sönüm katsayısının belirlenmesi. Bu parametreler, deprem yüklemesi sırasında zemin birikintilerinin dinamik tepki analizlerinin yapılması için olmazsa olmazdır.

Heyelan Testi

Heyelanlar, dünyanın birçok yerini etkileyen ciddi bir jeolojik afettir. Örneğin, heyelanlar Ülkemizin Karedeniz bölgesinde meydana gelir ve her yıl ortalama 1-2 milyar TL hasara ve zaman, zamanda ölümlere neden olur. Kaya düşmesi, dönme kaymaları ve moloz akışları, yamaç kaymalarıyla ilgili en yaygın ve bazen ölümcül afetlerden bazılarıdır, ancak bunların nasıl ve neden meydana geldiği hakkında öğrenilecek çok şey vardır.

Bir yamacın çökmesine neyin sebep olduğunu ve fiziksel koşullar değiştiğinde bir toprak kütlesinin nasıl tepki vereceğini anlamak, risk yönetiminin anahtarıdır. DETAM yamaç çökmelerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayan test sistemleri geliştirmek ve üretmek için yamaç stabilitesi alanındaki önde gelen araştırmacılardan bazılarıyla birlikte çalışmıştır. Bu konuda 1998 Yılı itibariyle faaliyete sokmuş olduğu, ERA Firması üzerinden geliştirdiği, sistemler ile, genellikle karmaşık saha koşullarının ve yamaç tepkisinin laboratuvarda modellenmesine imkân tanıyarak, ülkemizde ki çeşitli heyelan tehlikelerinin altyapı üzerindeki riskini değerlendirmekte ve bu konuda teknik gelişmeler önermektedir.

HEYELAN TESTİ İÇİN TEST STANDARTLARI

ASTM D-2850-03 a: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, bir yamacın kaymaya karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

ASTM D-3080: Bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

ASTM D-4767: Doymuş bir zeminin kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla, toplam ve etkin gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme açısı ve kohezyon, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

ASTM D-6528: Doğrudan basit kesme cihazı ile bir zeminin kayma dayanımı parametrelerinin belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme açısı ve kohezyon, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

ASTM D-7181: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

BS 1377-7: Bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımlarının, toplam gerilme cinsinden, doğrudan kesme ve üç eksenli cihazlar kullanılarak belirlenmesi. Bu parametreler, bir yamacın kaymaya karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

BS 1377-8: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımlarının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

CEN ISO/TS 1789 2-8: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, bir yamacın kaymaya karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

CEN ISO/TS 1 7892-9: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

CEN ISO/TS 17892-1 0: Bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

JGS 0521: Üç eksenli cihaz kullanılarak, doymuş bir zeminin konsolide olmamış drenajsız kesme dayanımının toplam gerilme cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, bir yamacın kaymaya karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

JGS 0522: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, bir yamacın kaymaya karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

JGS 0 523: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

JGS 0524: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

JGS 0560: Bir zeminin sabit hacimli (drenajsız) kayma dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme açısı ve kohezyon, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

JGS 056 1: Bir zeminin sabit basınç (drenajlı) kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, bir yamacın stabilitesini değerlendirmek için kullanılır.

Tünel Testi

Tüneller ve diğer yeraltı yapıları binlerce yıldır kullanılmakta ve çeşitli sosyal, ekonomik ve çevresel nedenlerle inşa edilmeye devam etmektedir. Bunlar arasında, yoğun bir şehir merkezindeki yeraltı alanlarının kullanımı, önemli tesislerin şiddetli hava koşullarından ve doğal afetlerden izole edilmesi veya içme suyu ve atık su gibi temel ihtiyaçların kentsel nüfusa dağıtılması için yaşam hatları sağlanması yer almaktadır.

Tünel mühendisliğindeki teknolojik gelişmeler, tünel açma makineleri, patlayıcılar, boru itme ve itme delme gibi yeraltı alanlarının inşasında birçok tekniğin kullanılmasına yol açmıştır. Ancak kapsamlı jeoteknik araştırmalar, yeraltı projeleri için hâlâ hayati önem taşımaktadır ve bu sayede, işletme ömürleri boyunca stabilitelerini koruyacak ve mevcut yapılara zarar vermemek için zemin yüzeyindeki çökmeleri sınırlayacak tünel tasarımları mümkün olmaktadır.

DETAM MÜHENDİSLİK olarak, tünel tasarımı ve inşası için önemli olan toprak ve kayanın mühendislik parametrelerini elde etmek için kullanılabilecek bir dizi jeoteknik test cihazı tasarladık ve ürettik. Bunlar arasında, bükme elemanları ve rezonans kolonu gibi JEO-malzemelerin küçük deformasyon sertliğinin incelenmesine olanak tanıyan sistemlerin yanı sıra, üç eksenli cihaz gibi büyük deformasyon tepkisi ve mukavemet parametreleri sağlayan daha geleneksel sistemler de bulunmaktadır

TÜNEL TESTLERİ İÇİN TEST STANDARTLARI

ASTM D-2850-03a: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılabilir.

ASTM D-4015: Rezonans kolonu aracılığıyla bir zeminin kayma modülü ve sönümleme katsayısının belirlenmesi (küçük kayma gerilmesi aralığında çalışır- 1 x 10-6 ve üzeri). Bu parametreler, titreşimli makineler veya patlamalar gibi döngüsel veya dinamik yüklemeler mevcut olduğunda zeminin sertliği ve tepkisi hakkında bilgi sağlamak için kullanılabilir.

ASTM D-4767: Doymuş bir zeminin kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam ve etkin gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme açısı ve kohezyon, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

ASTM D-7181: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

BS 1377-7: Üç eksenli cihaz aracılığıyla bir zeminin drenajsız kesme dayanımının toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılabilir.

BS 1377-8: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımlarının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

CEN ISO/TS 17892-8: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılabilir.

CEN ISO/TS 17892-9: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla etkin gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

JGS 0521: Doymuş bir zeminin, üç eksenli cihaz aracılığıyla, toplam gerilme cinsinden, konsolide edilmemiş drenajsız kesme dayanımının belirlenmesi. Bu parametre, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılabilir.

JGS 0522: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla toplam gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılabilir.

JGS 0523: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

JGS 0524: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, tünel stabilite değerlendirme hesaplamalarının bir parçası olarak kullanılır.

SET BARAJLARI TESTLERİ

Dolgu barajlar, insan yapımı rezervuarları depolamak için yaygın olarak kullanılan yapılardır ve Türkiye de de fazlasıyla mevcuttur. Bunlar öncelikle sıkıştırılmış toprak veya kaya dolgusundan inşa edilir ve güvenliklerinin sağlanması için dayanıklılık, geçirgenlik ve şekil değiştirilebilirlik açısından değerlendirilmeleri gerekir.

Bir dolgu barajının ömründeki kritik noktalar genellikle inşaatın sonunda, rezervuar doldurulduktan sonra ve rezervuar su seviyesinin hızla düştüğü dönemlerde ortaya çıkar. DETAM MÜHENDİSLİK olarak, dolgu barajların inşasında kullanılan zemin ve kayalar için tasarım parametrelerinin belirlenmesini sağlayan bir dizi test sistemi sunuyoruz. Bu parametreler, mühendislerin malzemeye özgü laboratuvar verilerine dayanarak stabilite ve diğer analizleri gerçekleştirmesine, baraj tasarımını optimize etmesine ve potansiyel olarak maliyetli arızaları önlemesine olanak tanır

SET BARAJLARI TESTLERİ İÇİN TEST STANDARTLARI

ASTM D-2850-03a: Üç eksenli cihaz kullanılarak, doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının toplam gerilme cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, inşaatın sonunda ince taneli dolgu malzemelerinin stabilitesini değerlendirmek için kullanılabilir.

ASTM D-3080: Bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, geçirimli dolgu malzemelerinin stabilitesinin değerlendirilmesinde faydalıdır.

ASTM D-4767: Doymuş bir zeminin kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla, toplam ve etkin gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme açısı ve kohezyon, bir dolgu barajın ömrünün en kritik aşamalarında stabiliteyi değerlendirmek için kullanılabilir.

ASTM D-6528: Doğrudan basit kesme cihazı ile bir zeminin kayma dayanımı parametrelerinin belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyon açısı, dolguların stabilitesini değerlendirmek için kullanılır ve test sırasında oluşan gerilme durumu, dolgunun hemen altındaki gerilme durumunu temsil eder.

ASTM D-7181: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, geçirimli dolgu malzemelerinin veya rezervuar doldurulduktan sonra ince taneli dolgu malzemelerinin stabilitesini değerlendirmek için kullanılabilir.

BS 1377-7: Bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımlarının, toplam gerilme cinsinden, doğrudan kesme ve üç eksenli kesme düzenekleri ile belirlenmesi.

BS 1377-8: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımlarının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir dolgu barajın ömrünün en kritik aşamalarında stabiliteyi değerlendirmek için kullanılabilir.

CEN ISO/TS 17892-8: Üç eksenli cihaz kullanılarak, doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının toplam gerilme cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, inşaatın sonunda ince taneli dolgu malzemelerinin stabilitesini değerlendirmek için kullanılabilir.

CEN ISO/TS 17892-9: Doymuş bir zeminin drenajlı ve drenajsız kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, bir dolgu barajın ömrünün en kritik aşamalarında stabiliteyi değerlendirmek için kullanılabilir.

CEN ISO/TS 17892-10: Bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, geçirimli dolgu malzemelerinin stabilitesinin değerlendirilmesinde faydalıdır.

JGS 0521: Doymuş bir zeminin, toplam gerilme cinsinden, konsolide olmamış drenajsız kesme dayanımının üç eksenli düzenekle belirlenmesi.

JGS 0522: Üç eksenli cihaz kullanılarak, doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının toplam gerilme cinsinden belirlenmesi. Bu parametre, inşaatın sonunda ince taneli dolgu malzemelerinin stabilitesini değerlendirmek için kullanılabilir.

JGS 0523: Doymuş bir zeminin drenajsız kesme dayanımının, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilim cinsinden belirlenmesi. İç sürtünme açısı ve kohezyon gibi bu parametreler, bir dolgu barajın ömrünün en kritik aşamalarında stabiliteyi değerlendirmek için kullanılabilir.

JGS 0524: Doymuş bir zeminin drenajlı kesme dayanımı parametrelerinin, üç eksenli cihaz aracılığıyla efektif gerilmeler cinsinden belirlenmesi. Bu parametreler, yani iç sürtünme ve kohezyonun efektif açısı, geçirimli dolgu malzemelerinin veya rezervuar doldurulduktan sonra ince taneli dolgu malzemelerinin stabilitesini değerlendirmek için kullanılabilir.

JGS 0561: Bir zeminin sabit basınç (drenajlı) kesme dayanımı parametrelerinin doğrudan kesme cihazı ile belirlenmesi. Bu parametreler, iç sürtünme ve kohezyonun etkin açısı, geçirgen dolgu malzemelerinin stabilitesinin değerlendirilmesinde faydalıdır.